Vorið er að koma á Ströndum, þótt enn sé býsna vetrarlegt á köflum. Síðastliðina nótt var mikið fjör í garðinum á Kirkjubóli, þegar um það bil 100 skógarþrestir höfðu þar viðdvöl, nýkomnir frá útlöndum. Tjaldurinn var áður kominn um miðjan mars og síðustu vikuna hafa gæsir og álftir sést í stórum hópum.

Þrjú ný göngukort komin út
- 31. mars 2009

Ferðamálasamtök Vestfjarða hafa lokið útgáfu á vönduðum göngu- og útivistarkortum um starfssvæði sitt, svo áhugafólk um útiveru getur glaðst þessa dagana og farið að skoða vænlegar gönguleiðir fyrir næsta sumar á öllum Vestfjarðakjálkanum. Á síðasta föstudag komu út þrjú síðustu kortin í seríunni sem taka yfir Hornstrandir til Steingrímsfjarðar að austan og Arnarfjarðar að vestan. Áður höfðu komið út fjögur kort með gönguleiðum á öðrum hlutum Vestfjarðakjálkans ásamt Dalasýslu. Þetta er langviðamesta verkefni sem Ferðamálasamtök Vestfjarða hafa staðið fyrir og kostað um 12 milljónir króna. Kortin sem munu fást á öllum helstu ferðamannastöðum á svæðinu eru m.a. komin í sölu í verslun og netverslun Strandagaldurs. Hægt er að skoða kortin og kaupa þau með því að smella hér.

Nýju göngukortin þrjú. Áður hafa komið út fjögur kort.

Fréttir af fuglalífinu 2008

Gráhegri heimsækir Steingrímsfjörðinn
- 14. okt. 2008

Síðustu daga og vikur hefur gráhegri sést af og til við Steingrímsfjörð á Ströndum, oftast í Skeljavíkinni rétt sunnan við Hólmavík. Gráhegri er ekki varpfugl á Íslandi, en frekar algengur flækingur yfir vetrartímann, stór og mikill vaðfugl með langan háls. Fjölskyldan á Kirkjubóli náði einni mynd af gráhegranum í fjarska á dögunum, en bíður færis til að ná almennilegri mynd.

Teistuvarpið rannsakað áfram
- 1. ágúst 2008

Í tímaritinu Náttúrufræðingnum var í vetur grein eftir fuglafræðingana Jón Hall Jóhannsson og Björk Guðjónsdóttir um teistuvarp á Ströndum, þar sem fram kom að grípa þurfi til sérstakra aðgerða til að koma í veg fyrir að teistuvarp á Ströndum líði undir lok. Árið 1955 var teistuvarp þekkt á tæplega 40 stöðum á Ströndum, sunnan Ingólfsfjarðar og að Kjörseyri í Hrútafirði. Nú eru aðeins fá vörp eftir sem eitthvað kveður að og öll á svæðinu frá Skeljavík við Hólmavík og að Broddanesi. Svo virðist sem nálægð við mannabústaði og umferð veiti teistunni vernd. Jón Hallur og Björk voru á Ströndum dagana 20.-27. júlí við að merkja og telja unga og reyndist fjöldinn vera í meðallagi síðustu 16 ára, en varpið hefur gengið mjög misjafnlega eftir svæðum.

Teistustofninn á Ströndum er á bilinu 135-195 pör og síðustu árin hefur orðið fækkun síðustu árin í Kollafjarðarnesi og Broddanesi þar sem afrán minks er mest, teistuvarpið í Húsavík, Skeljavík og á Heydalsá standa nokkurn veginn í stað og fjölgun hefur orðið á Kirkjubóli.

Niðurstaða Jóns Halls og Bjarkar í greininni sem birtist í vetur er að framtíð þeirra teistuvarpa sem eftir eru á Ströndum sé ótrygg og markvissar aðgerðir þurfi ef koma eigi í veg fyrir að þau líði undir lok. Lokaorð greinarinnar eru eftirfarandi: "Sem verndaraðgerðir mætti hugsa sér öfluga minkaleit sem miðaði sérstaklega að því að vernda teistubyggðirnar og samhliða þyrfti að friða teistu fyrir skotveiðum, svo tvennt það mikilvægasta sé nefnt. Að öðrum kosti er líklegt að teista hverfi að mestu eða öllu leyti sem varpfugl á Ströndum áður en langt um líður."

"Varpárangur teistu við sunnanverðan Steingrímsfjörð, Kollafjarðarnes og Broddanes
Talning og merkingar 20.- 27. júlí 2008 - minnisblað Jón Hallur Jóhannsson og Björk Guðjónsdóttir

Fjöldi merktra teistuunga reyndist í meðallagi (16 ára meðaltal) eða 186 ungar. Þess ber þó að geta að ungar voru víða á mjög mismunandi þroskastigi og sumstaðar var legið á eggjum eða ungar að skríða úr eggjum (truflun / seinkun varps). Á þessum tíma ættu teistuungar að vera að nálgast það að yfirgefa holur. Tvö varpsvæði (Kollafjarðarnes, Broddanes) urðu fyrir stóráföllum vegna afráns eða truflunar en afkoma á einu (Heydalsá) var mjög góð.

Skeljavíkursvæðið: Greinileg truflun og varpi seinkað. Ungar víða litlir (jafnvel að skríða úr eggjum!) og í 2 byggðum af 5 hafði ekki verið reynt varp.

Víðidalsársvæðið (tekur einnig yfir Hrófárhólma): Varp með minna móti og ungar litlir. Minks varð vart í Hrófárhólma þar sem hann hafði drepið 4 nær fullgerða unga úr þeim 2 hreiðrum sem þar eru.

Húsavíkursvæðið: Varp virðist hafa farið vel af stað og þeir ungar sem náðust voru stórir. Hundur hafði hins vegar grafið upp mörg hreiður og drepið unga.

Kirkjubólssvæðið: Varpi virðist hafa seinkað og voru ungar sums staðar að skríða úr eggjum! Ekki hafði verið reynt varp í 1 af 5 byggðum (að því undanskildu að þar lá einn fugl á eggjum!)

Heydalsársvæðið: Þar var mjög blómlegt varp að þessu sinni í öllum byggðunum 4. Ungar stórir (við það að yfirgefa holur) og varpárangur góður.

Kollafjarðarnessvæðið: Þar virtist ekki hafa verið reynt varp í neinni af 6 byggðum og engin teista sást.

Broddanessvæðið (Traðarnes): Enginn lifandi ungi. Varp virtist hafa verið reynt í nokkrum holum (af 60 þekktum). Í sumum þeirra höfðu egg verið yfirgefin, í öðrum höfðu ungar greinilega komið úr eggi en verið fjarlægðir litlir. Engin teista sást."

Teistur á Kirkjubóli - ljósm. Jón Jónsson

Vefmyndavél úr arnarhreiðri
- 30. júlí 2008

Arnarsetur Íslands sem verið hefur í undirbúningi síðustu misseri hefur nú sett upp vefmyndavél við arnarhreiður við Breiðafjörð þar sem hægt er að fylgjast með össu fóðra unga sinn. Þetta er kærkomið tækifæri fyrir alla náttúruunnendur að fá að fylgjast með högum arnarins, en það er bannað samkvæmt náttúruverndarlögum að vísa á hreiður arnarins. Vefmyndavélina má nú nálgast í gegnum kynningarborða á forsíðu vefjarins www.eyjasigling.is, en hún birtir nýja mynd á örfárra sekúndna fresti. Eftir að leyst hefur verið úr nokkrum tæknimálum til viðbótar á að verða um hreyfimynd að ræða sem allir geta nálgast.

Í gengum vélina má sjá ungann á hreiðrinu, þegar hann kúrir sig ekki um of niður í grasið. Öðru hverju koma fullorðnu fuglarnir með æti og þá er heldur betur líf í tuskunum. Þeir virðast einkum vera á hreiðrinu um kvöldmatarleitið og á kvöldin og morgnanna.

Það eru hjónin Bergsveinn Reynisson og Signý M. Jónsdóttir á Gróustöðum sem eru frumkvöðlar að Arnarsetri Íslands og stefna að frekari uppbyggingu, sögusýningu og fræðasetri í Króksfjarðarnesi í framtíðinni. Vefmyndavélin er því aðeins fyrsta skrefið í þeirri viðleitni íbúa Reykhólahrepps að fræða fólk um lifnaðarhætti og sögu þessa konungs íslenskra fugla.

Ljósmynd úr vefmyndavélinni

Út er komið götu- og útivistarkort af Hólmavík ásamt upplýsingum um þjónustufyrirtæki í Strandabyggð. Það er Arnkatla 2008 og Menningarmálanefnd Strandabyggðar sem gefa kortið út í samstarfi við Upplýsingamiðstöð ferðamála á Hólmavík. Kortið er í teiknað í þrívídd og öll helstu kennileiti og hús eru teiknuð sérstaklega inn á það, meðal annars gönguleiðarnar um Kálfanesborgir og Óshringurinn svo eitthvað sé nefnt. Ómar Smári Kristinsson myndlistarmaður var fenginn til að teikna kortið og yfirumsjón með vinnunni hafði Sigurður Atlason, verkefnisstjóri Arnkötlu 2008.

Að sögn Sigurðar þá hefur verið skortur á svona götukorti fyrir Hólmavík í áraraðir. Það auðveldar alla upplýsingagjöf verulega og ýtir undir að gestir og gangandi nýti þá þjónustu sem er að finna í og við kauptúnið. Hann segir kortið auðvelda upplýsingagjöf á upplýsingamiðstöðinni verulega. Nú sé hægt að útskýra upphaf og endir gönguleiða í nágrenni Hólmavíkur nákvæmlega án þess að nokkur þurfi að velkjast í vafa um í hvaða átt skuli halda og hvort einhver endir sé á leiðinni.

Einnig er að finna hverskyns táknmyndir á kortinu sem tengja við sögu, þjóðtrú, minnismerki og afþreyingu á staðnum. Öll helstu þjónustufyrirtæki eru merkt sérstaklega inn á kortið og auk þess er þjónustulista á íslensku og ensku að finna á bakhlið þess.

Götu- og útivistarkort Hólmavíkur er hægt að nálgast endurgjaldslaust á Upplýsingamiðstöð ferðamála á Hólmavík og Sigurður segir að það ætti að vera til á hverju heimili í sveitarfélaginu og sé út af fyrir sig góð mynd upp á vegg.

Ferðamálaráð og Pokasjóður styrktu gerð kortsins.

Götu- og útivistarkortið fyrir Hólmavík og nágrenni

Fórum í kvöldgöngu, Jón og Arnór, til að skoða æðarvarpið í tanganum. Það eru 6 hreiður eftir í Orrustutanganum og nágrenni með eggjum, en 2 við Miðdalsá. Fjögur hreiður hafa eyðilagst í sjógangi þann 16. júní þegar rokið varð sem mest. Dálítið var af dauðum ungum.

Fundum líka eitt æðarhreiður út við Brimvíkurklif - það er utan svæðisins, en það fyrsta sem við finnum sunnan við Kirkjuból. 

Gamalt húsráð um ísbirni
- 16. júní 2008

Nú þegar ísbirnir eru í vaxandi mæli farnir að ferðast til landsins er ekki úr vegi að rifja upp gömul húsráð af Ströndum um hvernig best er að bregðast við þegar maður rekst á ísbjörn á förnum vegi. Helsta bjargráðið mun vera að hlaupa eins og fætur toga og koma sér inn í hús hið snarasta. Heppilegt getur verið að vera þá jafnan í samfylgd með einhverjum sem hleypur hægar en maður sjálfur. Annað heillaráð sem öllum börnum á Ströndum er ungum kennt, er að vera ávallt í úthverfum fingravettlingum þegar hafís liggur við landið eða þegar birnir eru á ferðinni.

Þegar ísbjörn kemur síðan æðandi á eftir manni er best að taka strax á rás til bæja, en klæða sig úr öðrum úthverfa fingravettlingnum á hlaupunum. Þegar maður er farinn að heyra andardráttinn í birninum fyrir aftan sig á maður að fleygja vettlingnum yfir öxlina og hlaupa áfram sem fætur toga. Sest þá ísbjörninn undantekningarlaust niður og snýr öllum þumlunum við, áður en hann heldur áfram að elta mann. Síðan gerir maður það sama með hinn vettlinginn og sleppur í skjól meðan bjössi baksar við þumlana.

Víða á Ströndum eru fuglahræður við sjávarsíðuna, en einnig eru nokkrar svokallaðar ísbjarnarhræður. Ein slík er á Orrustutanga, Ófeigur ísbjarnarhræða sem vaktar Steingrímsfjörðinn. Virðist þetta hafa skilað góðum árangri, því allir ísbirnir sem stigið hafa á landi síðustu 20 árin hafa komið á land hinu megin við Húnaflóann.

Á Orrustutanga við Kirkjuból í Steingrímsfirði er dálítil hettumávabyggð, um það bil átta hreiður á klettum yst á tanganum. Mávarnir virðast hafa verpt allir á sama tíma, 2-3 eggjum, því í fyrradag og gær skriðu ungarnir úr eggjunum. Íbúar á Kirkjubóli voru viðstaddir þennan merkisatburð og smelltu myndum af einum unganum þegar hann leit dagsins ljós og öðrum sem búnir voru að snyrta sig dálítið eftir dvölina í egginu.

Hettumávsungar - ljósm. Jón Jónsson

Kollurnar farnar að yfirgefa Orrustutanga
- 15. júní 2008

Um það bil helmingurinn af æðarkollunum í Orrustutanga við Kirkjuból eru búnar að unga út og komnar með ungviðið út á sjó. Nokkrar liggja þó sem fastast á eggjum sínum og dæmi eru um að kollur séu nýbúnar að verpa. Fólki er velkomið að ganga um Orrustutanga og skoða æðarvarpið. Kollurnar fljúga fæstar af hreiðrum fyrr en fólk er komið mjög nálægt, enda eru margar þeirra orðnar vanar mannaferðum því ferðafólk sem heimsækir Sauðfjársetrið eða gistir á Kirkjubóli fer gjarnan að skoða varpið. Hreiðrin eru merkt með flöggum til að ekki sé hætta á að fólk stígi á hreiður og svo að það sjái kollurnar áður en þær fljúga af því fólk getur hrokkið illilega við. Einnig þarf að hafa varann á til að stíga ekki á egg og hreiður annarra fugla. 

Kollurnar geta fallið einstaklega vel inn í umhverfið og stundum er erfitt að koma auga á þær

Arnór Jónsson heilsar upp á fuglahræðuna Ófeig sem kominn er í nýjar buxur

Fuglinn færir sig um set, en þó ekki alltaf mjög langt frá hreiðrinu

Einn bliki og tvær kollur

Æðarungar komnir úr eggjunum, en ennþá í hreiðrinu

Arnór Jónsson á Kirkjubóli hefur umsjón með æðarvarpinu í Orrustutanga þetta árið og sér um að hirða dúninn

Krían er búin að verpa í Orrustutanganum, en er ekki orðinn neitt sérstaklega aðgangshörð ennþá

Einstaklega mislit kríuegg hjá einni kríunni, menn bíða spenntir eftir að sjá litasamsetninguna á ungunum

Ferðaþjónustubærinn Kirkjuból við Steingrímsfjörð

Alls 48 hreiður í Orrustutanga og nágrenni þetta árið, en 39 í fyrra
- 13. júní 2008

Eitt nýtt hreiður framan við Sævang, 14 hreiður yfirgefin og dúnninn hirtur, ungar voru enn í einu. Hettumávaungar að skríða úr eggjum, allt fest á mynd. 3 ný hreiður við Miðdalsá, en þau eru ekki talin með á Orrustutangasvæðinu, ekki frekar en þau 5 sem rebbi eggjaþjófur tæmdi í maí. Fréttum af einu hreiðri í gær ofan við veg, veit ekki hvort við eigum að telja þau með sem þar lenda og ákváðum loks að gera það ekki. Töluvert af kríueggjum komið, eitt mjög einkennilegt á litinn, þau voru mynduð um daginn.

Minkur drepinn laust fyrir miðnætti í gær. Brandur sá um það. Hann var allan daginn hér að leita, eftir að Jón sá hann skjótast yfir veginn við Snorralækinn. Hann faldi sig í skurðunum þar fyrir ofan. 

42 hreiður í tanganum og 1 á vellinum
- 6. júní 2008

Fórum í kvöldgöngu um æðarvarpið í gær, fundum 1 hreiður til í víkinni milli Orrustutanga og Innri-Tanga, eiginlega rétt ofan í öðru. Fundum líka mjög mislit kríuegg sem taka þarf mynd af til sönnunar, mjög undarleg. Svo er eitt æðarhreiður á íþróttavellinum sem við höfum ekki talið ennþá en höfum vitað um.

Það eru því 3 hreiður í Kirkjuskerinu, 23 á Orrustutanga, 16 í víkinni og Innri-Tanga og 1 á vellinum, samtals 43. Auk þess voru 4 hreiður rænd af rebba eggjaþjófi, 1 í Orrustutanga og 3 á Innri-Tanga, þannig að þau eru eiginlega 47 þetta árið. Á þessu svæði voru 39 hreiður í fyrra, samkvæmt æðarkolluvefnum. Hreiðrunum hefur því fjölgað milli ára, þótt rebbi eggjaþjófur hafi tæmt hreiðrin fjögur.

Útlendingarnir hrifnir af varpinu
- 5. júní 2008

Við höfum ekki náð að sinna æðarkolluverkefninu okkar alveg sem skyldi í vor, en þó er komið töluvert efni og upplýsingar til að setja á vefinn. Það er líka búið að setja niður flögg og hræður og telja hreiðrin sem eru 41 í tanganum. Svo skoða gestirnir okkar varpið og eru stórhrifnir, sérstaklega útlendingarnir.

Svo þarf að taka til úti, girða dálítið, mála og snurfusa og slá blettinn (með nýju sláttugræjunni). Og nú ætlum við í kvöldgöngu um Orrustutanga, það er komið logn. 

Svipmynd úr Hrútafirði
- 26. maí 2008

Fjölskyldan á Kirkjubóli var á dögunum á ferð um Hrútafjörð og var ekki um að villast að sumarið var komið, sauðburður langt kominn og kindur komnar út á iðagræn túnin. Sérstaka athygli vakti firnafár af álftum sem voru á beit ásamt lambfénu hjá bændum. 

Álftir og kindur á beit á Valdasteinsstöðum

Himbrimar á Hólmavík
- 26. maí 2008

Síðustu daga hefur himbrimapar verið á svamli í höfninni og meðfram landi á Hólmavík. Himbrimi er vatnafugl af brúsaætt (eins og lómur) og verpir við tjörn og vötn með silungi. Síðustu ár hefur til dæmis verið hreiður við Þiðriksvallavatn. Á veturna dvelur hann við strendur, en himbrimi er að nokkru leyti farfugl og hefur m.a. vetursetu við Bretlandseyjar. Himbrimi er góður sundfugl, en getur ekki gengið og kemur bara á land til að verpa. Skríður þá að og frá hreiðrinu á magnum. Ísland er eini varpstaður himbrima í Evrópu, en hann er algengur í Grænlandi og á meginlandi N.-Ameríku. Um 300 pör eru hér á landi.

.

Himbrimar í höfninni á Hólmavík - ljósm. Jón Jónsson

Rebbi eggjaþjófur heimsækir Kirkjuból
- 22. maí 2008

Eins og venjulega verður nokkuð vart við tófu á Ströndum þegar fuglalífið er farið að glæðast á vorin og leita þær þá gjarnan niður í fjöru. Það er hins vegar frekar óvenjulegt hér um slóðir að tófan skuli láta sér vel líka að teknar séu af henni myndir í návígi, en þó náðist að mynda rebba eggjaþjóf í morgun. Hann hefur gert sig heimakominn í varplandinu og étið æðaregg af mikilli elju og tjaldur og sandlóa hafa einnig orðið fyrir barðinu á honum. Rebbi hafði rænu á að hafa sig á brott áður en refaskyttan mætti á staðinn og slapp í bili. Fastlega má þó reikna með að græðgin verði honum að falli einhvern næstu daga. 

Rebbi eggjaþjófur hagar sér frekar einkennilega, er ekkert að flýta sér og hvorki menn né myndavélar raska ró hans verulega. Hann er því líklega hlaupadýr, e.t.v. af Hornströndum, en ólíklegt er hins vegar að hann komi af greni.

Refurinn er að byrja að fara úr vetrarbúningnum, fella gráu hárin. Litasamsetningin hentar vel til að fela sig í sinunni. Túngirðing ofan við veginn sést í baksýn á þessari mynd og næstu fyrir ofan ef skjárinn er skarpur. Myndirnar eru teknar um kl. 10:00 í morgun þannig að skolli er á ferðinni um hábjartan dag.

Rebbi var hinn rólegasti á meðan myndatökumaður athafnaði sig í fárra metra fjarlægð, en hafði sig á brott áður en önnur vopn en myndavélin voru dregin fram. Hann er búinn að éta egg úr allnokkrum æðarhreiðrum síðustu daga, ljósmyndaranum til lítillar ánægju.

Kannski hefur tjaldseggið sem hann var að bardúsa með og er í grasinu framan við nefið á rebba eggjaþjófi haldið honum á staðnum á meðan á myndatöku stóð. Tjaldarnir á svæðinu voru heldur en ekki hnípnir eftir heimsóknina, enda var farið að styttast í ungana.

Rebbi sýpur hinn rólegasti úr egginu sem hann var að baksa með, hafði rænt tjaldshreiður hinu megin við veginn. Ólíklegt er þó að ævintýri rebba eggjaþjófs á Ströndum endi vel, frá hans sjónarhóli séð.
 - Ljósm. Jón Jónsson

Námskeið um fuglaskoðun á Bolungarvík
- 18. maí 2008

Jón Jónsson á Kirkjubóli fór á námskeið um fugla og fuglaskoðun á Ísafirði og í Bolungarvík dagana 16.-17. maí 2008. Fræðslumiðstöð Vestfjarða stóð fyrir námskeiðinu. Námskeiðið er einkum ætlað fólki í ferðaþjónustu sem tekur á móti gestum, sem áhugasamir eru um fugla og fuglaskoðun. Námskeiðið hentar þó einnig öðru áhugafólki um fugla. Efni námskeiðsins er um íslenska varpfugla og farfugla sem fara hér um. Farið var í greiningar á nokkrum tegundum, búsvæði, hvar og hvenær best er að sjá ákveðnar tegundir. Einnig var farið í stofnstærðir ákveðna tegunda, lög, reglur og alþjóðlegar samþykktir. Loks var farið í vettvangsferð um Bolungarvík.

Leiðbeinandi á námskeiðinu var Böðvar Þórisson fuglafræðingur á Náttúrustofu Vestfjarða.Námskeiðið er 9 kennslustundir og var haldið í samvinnu við Ferðamálasamtök Vestfjarða. 

Fjöruhreinsun
- 14. maí 2008

Í kvöld var haldið áfram með fjöruhreinsun við Miðdalsána og úteftir, eftir vinnu í dag, náðum nú ekki að klára stórt svæði, við Arnór. Flúrurnar sem koma upp úr á fjöru frá Steinboganum innan við Miðdalsána á leiðinni út á Innri-Tanga sem er innan við Orrustutanga heita Bót. Við týndum ruslið úr sandfjörunni innan við Bótina og á flötinni neðan við Árból og að Miðdalsá. Náðum ekki að klára það svæði, þannig að það verður að bíða og einnig er eftir að hreinsa Innri-Tanga og víkina á milli hans og Orrustutanga.

Við fundum 5 æðarhreiður á þessu svæði, þau eru ekki partur af æðarvarpinu í Orrustutanga. Þá höfum við fundið 14 æðarhreiður á landareigninni allri í vor.

Höfum ekki fundið mikið af skemmtilegu rusli þetta vorið, en þó hafði rekið eina ruslatunnu í Brimvík og var hún vandlega merkt Snæfellsbæ og númerið 2 var á henni. Gaman væri nú að vita hvaða leið hún hefur farið. Lokið og hjólin voru farin af þannig að tunnan var hálfgert rusl sjálf. Hún stendur nú við ruslagám Strandabyggðar við Miðdalsá, full af risakaðli (ef einhvern vantar 4 tommu kaðalspotta). Þaðan fer hún svo líklega í sorpflokkunarmiðstöð Strandabyggðar og svo í endurvinnslu í anda Green Globe og Snæfellsbæjar.

Kollan liggur á
- 14. maí 2008

"Hreiðrar sig blikinn og æðurin fer," segir í kvæðinu, en eins og svo margt annað í heiminum er það bara della. Það er kollan sem bæði hreiðrar sig og fer síðan hvergi, en blikinn er einmitt á þönum um allar trissur. Í gærkveldi þann 13. maí var farið um Orrustutanga til að týna rusl í honum sunnanverðum og gengið um afganginn af tanganum og fundust við það 8 æðarkollur á hreiðrum sínum, til viðbótar við þá einu kollu sem lögst var á hreiður þann 10. maí. Tvö hreiðrin eru á nýjum stöðum, en hin á hefðbundnum slóðum. Eitt er í Kirkjuskerinu, eitt í dekkjahreiðri, tvö upp á grasi en fimm í fjörunni.

Búið er að hreinsa Hvalvík, Brimvíkurklif, Brimvíkina, Stekkjarhöfða, Stekkjarkrók, Langatanga, Lendinguna, Hundatanga, Bæjarvíkina og sunnanverðan Orrustutanga og hefur það tekið þrjá daga fyrir 1-6 manneskjur. Farið var með 43 ruslapoka í gáminn við Miðdalsána í gær sem eru afrakstur erfiðisins. Hann er fullur.

Krían komin að Kirkjubóli 
- 12. maí 2008

Krían var komin að Kirkjubóli í morgun. Sáust þrjár saman í sama mund og Siggi Atla renndi upp að landi á skútunni sinni, kominn frá Hólmavík, í morgun.

Í fyrrakvöld, þann 10. maí, á hefðbundnum komudegi kríunnar að Kirkjubóli, var að sjálfsögðu viðhöfn hér að venju. Eftir að búið var að minnast innrásar Breta og hernáms Íslands fyrir 68 árum með mínútu þögn og halda síðan ærlega upp á 8 ára afmæli Jóns Vals lauk var farið niður í fjöru til að bjóða kríuna velkomna til landsins. Þá sást hún hvergi.

Í fjörunni á Hundatanga og Orrustutanga sáum við ýmsa fugla. Til dæmis sáum við mörg hundruð rauðbrystinga, nokkrar tildrur, svartbak, grámáf og hettumáf, álftir, gæsir, heiðlóu, lóuþræl, hrossagauk á flugi (sem við þekktum á hljóðinu), teistur, æðarfugl í miklu magni, eitt par af straumönd og annað af toppönd, stokkönd, sandlóu (með prestakragann sinn), stelk og tjald. Ein æðarkolla var búin að verpa í Kirkjuskerinu og lá á 3 eggjum. Tvö tjaldshreiður fundum við í fjörunni, annað með 3 eggjum og hitt með 4.

Í gær tókum við svo dálítið til í fjörunni, á Hundatanga og í Bæjarvíkinni, kannski á svona 500 metra kafla. Það skilaði nokkrum ruslapokum. Meira af því framundan næstu daga, það verður að vinna af kappi í því á hverju vori. Framundan er að mála ýmislegt úti, setja upp skraut og garða, gera við girðingar, setja upp fuglahræður og veifur og varphús fyrir kollurnar, endurnýja bíslagið og innganginn í kjallarann og sinna ýmsum öðrum vorverkum. Vonandi viðrar vel til þessa alls í maí.

Nú erum við búin að fara aftur í morgun og niður í fjöru og sáum hóp af kríum koma, 25-30 saman.

Vorið er komið víst á ný
- 11. maí 2008

Vorið er komið aftur, eftir að veturinn minnti óþyrmilega á sig á föstudag og vegir lokuðust um Steingrímsfjarðarheiði og norður í Árneshrepp. Urðu fjölmargir veðurtepptir á Ströndum sem ætluðu vestur á firði eina nótt og var allt gistirými fullnýtt við Steingrímsfjörð og í Bjarnarfirði, auk þess sem fjöldi fólks gisti í heimahúsum eða í björgunarsveitarhúsinu og kvenfélagshúsinu á Hólmavík. Nú á Hvítasunnudag er vorið í algleymi, sauðburður hafinn, tjaldurinn liggur á eggjum, æðarfuglinn byrjaður að verpa og fuglahljóðin áberandi í náttúrunni.

Mörg hundruð rauðbrystingar og dálítill hópur af tildrum setti svip á fjöruna við sunnanverðan Steingrímsfjörð í gær, en báðir fuglar eru fargestir.

Ferðablaðið fyrir sumarið 2008, Á ferð um Strandir og Reykhólasveit kom út á Sumardaginn fyrsta. Það er Arnkatla 2008 sem stendur fyrir útgáfunni í samstarfi við Markaðsstofu Vestfjarða. Ferðablaðið sem er tólf blaðsíður er prentað í 20 þúsund eintökum verður dreift á upplýsingamiðstöðvar um allt land. Einnig mun það liggja frammi á öllum viðkomustöðum ferðamanna á svæðinu. Í ferðablaðinu er hægt að kynnast því helsta sem er að gerast í ferðaþjónustu á Ströndum og í Reykhólasveit. Blaðinu hefur verið dreift inn á öll heimili á svæðinu. Blaðið er einnig hægt að nálgast í tölvutæku formi á heimasíðu Upplýsingamiðstöðvar ferðamála á Hólmavík á slóðinni www.holmavik.is/info.

Ferðaþjónustuaðilar eru hvattir til að að dreifa blaðinu til gesta sinna og halda því vel á lofti. 

Gæsirnar komnar á túnin
- 1. apríl 2008

Ýmis ummerki um vorið eru orðin sjáanleg á Ströndum. Tjaldurinn kom víða á Strandir í vikunni fyrir páska og álftir sjást orðið víða. Í dag eru svo komnar grágæsir á tún við Steingrímsfjörð, tvær saman á Kirkjubóli og þrjár í Húsavík. Erlendum ferðamönnum er líka farið að fjölga og kemur það því miður flatt upp á suma þeirra að ekki sé hægt að keyra Vestfjarðahringinn á þessum árstíma eða að heiðarnar milli Stranda og Reykhólahrepps séu allar lokaðar allan veturinn þótt það komi hvergi fram á kortum eða í ferðabókum. Riðlast því áætlanir og hrökklast sumir inn á hringveginn aftur.

Kampakátur kampselur í Djúpinu
- 18. mars 2008

Kampselur með hrímað skegg á ísjaka í Mjóafirði

Fálki á staur við Sævang
- 28. feb. 2008

Þegar heimilisfólk á Kirkjubóli ók sem leið lá fram hjá Sauðfjársetrinu í Sævangi á dögunum rak fjölskyldan augun í fálka sem sat á öðrum hliðstaurnum og ýfði fjaðrirnar, en lét þó ekki umferðina hræða sig. Var fuglinn svo vinsamlegur að sitja sem fastast á meðan myndavélarnefna var heim á bæ og beið svo rólegur á meðan nokkrar myndir voru festar á minniskubbinn. Það er alltaf gaman að sjá svona fugla í návígi, en að lokum leiddist fálkanum þófið og flaug út í mugguna á eftir snjómokstursbíl sem nýverið hafði brunað framhjá.

Furðufugl á staur - ljósm. Jón Jónsson

Fréttir af fuglalífinu 2007

Haftyrðlar á Hólmavík
- 29. des. 2007

Þegar verið var að prófa fyrstu flugeldana í gær á Höfðagötunni á Hólmavík þá skaust lítið dýr undan bíl sem stóð við Höfðagötu 7. Þetta reyndist vera lítill fugl sem baksaðist yfir götuna og náði ekki að hefja sig til flugs. Fréttaritari var forvitin og sendi strákana á eftir fuglinnum og þeir náðu honum. Þetta reyndist vera haftyrðill sem hefur flækst hingað, óvenjulegur en þó þekktur vetrargestur. Fleiri fuglar hafa verið á ferðinni því um morguninn fannst haus af samskonar fugli á húströppum á Vitabraut og hefur afgangurinn líklega verið étinn, enda annálaður veiðiköttur á heimilinu sem lætur sig engu skipta þó fuglinn sé alfriðaður.

Síðustu daga hafa einnig sést haftyrðlar á Siglufirði og í Vestmannaeyjum, þannig að svo virðist sem góður hópur hafi lent á Íslandi að þessu sinni. Haftyrðlar koma í töluverðum mæli norðan út höfum á veturna. Þeir eru algengastir fyrir norðan og austan, en sjást þó einnig vestanlands og sunnan. Óvíst er hvaðan þeir koma nákvæmlega en þó hefur einn fugl, merktur á Svalbarða, náðst við Ísland. Algengt er að þeir hrekist í þúsundatali í um hafið í vetrarstórviðrum og margir farist, enda fisléttir og því viðkvæmir. Berast þeir stundum upp á land hér og finnast á ótrúlegustu stöðum.

Haftyrðillinn er bæði fugl strandhafa og úthafs. Varpheimkynni hans eru í fuglabjörgum við Íshafið, norðan Atlantshafs og Barentshafs, m.a. á Grænlandi, Svalbarða, Bjarnarey, Frans Jósefslandi, Nóvaja Semlja og ótal smáeyjum. Þarna er hann í milljónagrúa. Áætlað er t.d. að um 10 milljón haftyrðlar verpi undir fuglabjörgunum við Thule, nyrst á Grænlandi. Haftyrðlastofninn við Grænland hefur haldist nokkuð stöðugur á meðan fækkað hefur í öðrum svartfuglastofnum, þótt hættumerki sjáist vegna olíuframkvæmda við Grænland.

Haftyrðill er samanrekinn og kubbslegur í útliti, 17-25 cm að lengd, tæp 140 g að þyngd að meðaltali og með 30-48 cm vænghaf. Áður verpti haftyrðill í Grímsey (ekki þó þeirri á Steingrímsfirði), en hefur fækkað mjög og er jafnvel horfinn sem varpfugl.

Haftyrðill þótti hinn mesti furðufugl er hann var að finnast fyrr á öldum, rekinn á land í stórum hópum, norðan úr Íshafinu. Ímynduðu menn sér að þetta væri undrafyglið halkíon sem samkvæmt þjóðsögnum átti að verpa úti á rúmsjó. Haftyrðillinn er mikilvægur Eskimóum; þeir bæði nýta hann sér til matar og vinna úr hamnum ákveðna flík sem nefnist á grænlensku tingmiaq. Í hana þarf 50 hami og dugar hún árið.

Helsta heimild: Sigurður Ægisson á vefnum www.sksiglo.is.   

Haftyrðill á Hólmavík - ljósm. Ásdís Jónsdóttir

Teistuvarp á Ströndum í hættu
- 16. des. 2007

Í nýjasta hefti Náttúrufræðingsins er grein eftir fuglafræðingana Jón Hall Jóhannsson og Björk Guðjónsdóttir um teistuvarp á Ströndum. Er þetta seinni greinin af tveimur sem birst hafa um rannsóknir þeirra á teistuvarpinu og fjallar þessi grein um áhrif minks á teistuvarpið síðustu 10 ár. Fram kemur að teistan geti verið viðkvæmari en ýmsar aðrar fuglategundir fyrir afráni minks og hann getur og hefur valdið miklum skaða í teistuvarpi, jafnvel þannig að engir ungar hafi komist upp sum árin í einstökum vörpum. Niðurstaða Jóns Halls og Bjarkar er að grípa þurfi til sérstakra aðgerða til að koma í veg fyrir að teistuvarp á Ströndum líði undir lok.

Um 1955 var teistuvarp þekkt á tæplega 40 stöðum á Ströndum, sunnan Ingólfsfjarðar og að Kjörseyri í Hrútafirði. Nú eru þau aðeins fá vörp eftir sem eitthvað kveður að og öll á svæðinu frá Skeljavík sunnan við Hólmavík og að Ennishöfða milli Bitru og Kollafjarðar. Svo virðist sem nálægð við mannabústaði og umferð veiti teistunni vernd, en kannski er ástæðan sú að þar verður frekar vart við mink og tilkynnt um hann.

Til athugunar í rannsókn Jóns Halls og Bjarkar voru 6 vörp, í Skeljavík og Húsavík, á Kirkjubóli, Heydalsá, Kollafjarðarnesi og Broddanesi. Teistustofninn á Ströndum er á bilinu 135-195 pör og af þessum stöðum hefur orðið fækkun síðustu árin í Kollafjarðarnesi og Broddanesi þar sem afrán minks er mest, teistuvarpið í Húsavík, Skeljavík og á Heydalsá standa nokkurn veginn í stað og fjölgun hefur orðið á Kirkjubóli. Misjafnt er hvenær minkurinn leggur til atlögu við varpið, hvort það er á eggjatíma eða ungatíma og áhrifin af því einnig misjöfn. Einnig kemur fyrir að umferð minks að vori truflar álegu eða kemur í veg fyrir varp og dæmi eru um að minkur drepi fullorðnar teistur í hreiðri.

Niðurstaða Jóns Halls og Bjarkar er að framtíð þeirra teistuvarpa sem eftir eru á Ströndum sé ótrygg og markvissar aðgerðir þurfi ef koma eigi í veg fyrir að þau líði undir lok. Lokaorð greinarinnar eru eftirfarandi: "Sem verndaraðgerðir mætti hugsa sér öfluga minkaleit sem miðaði sérstaklega að því að vernda teistubyggðirnar og samhliða þyrfti að friða teistu fyrir skotveiðum, svo tvennt það mikilvægasta sé nefnt. Að öðrum kosti er líklegt að teista hverfi að mestu eða öllu leyti sem varpfugl á Ströndum áður en langt um líður."

Heimild: Jón Hallur Jóhannsson og Björk Guðjónsdóttir: "Áhrif minks á teistuvarp á Ströndum." Náttúrufræðingurinn. Tímarit hins íslenska náttúrufræðifélags 76. árg. (1.-2. hefti 2007), s. 29-36.

Teistur á Kirkjubóli við Steingrímsfjörð, þar er nú eitt stærsta teistuvarp á Ströndum 
og það eina sem hefur stækkað síðustu ár - ljósm. Jón Jónsson

Póstkortin komin í hús!
- 1. okt. 2007

Póstkortin sem gerð voru í tengslum við Æðarkolluverkefnið eru komin í hús. Í tilefni af útgáfunni birtist svohljóðandi frétt á héraðsfréttavefnum www.strandir.is undir yfirskriftinni Ný póstkort af Ströndum ásamt mynd af kortunum:

Ferðaþjónustan á Kirkjubóli hefur gefið út fjögur ný póstkort með myndum af Ströndum, æðarkollu á hreiðri, teistum í varpinu við áningastaðinn á Langatanga, fuglahræðum í Orrustutanga og ferðaþjónustubænum Kirkjubóli. Póstkortin eru gefin út í tengslum við vinnu að svokölluðu Æðarkolluverkefni í Orrustutanga við Kirkjuból sem hófst í vor og má fræðast um á vefnum www.strandir.is/kollan. Ætlunin er að nota póstkortin við markvissa markaðssetningu á ferðaþjónustu á Ströndum á vorin og þá sérstaklega til að auka umferð og bæta nýtingu í maí og júní. Æðarkolluverkefnið sjálft er einnig liður í því. Kortin verða auk þess til sölu á Kirkjubóli og fleiri stöðum.

Birdsiniceland.com
- 28. sept. 2007

Galdrameistarinn Sigurður Atlason, framkvæmdastjóri Strandagaldurs, kann eitt og annað fyrir sér í vefsíðugerð. Hann hefur nú verið að vinna að því að koma Ströndum og Reykhólahrepp á kortið hvað varðar fugla- og náttúruskoðun og er að vinna að vefsíðu um þessa þætti á svæðinu. Aðstandendur Æðarkolluverkefnisins fylgjast spenntir með og efast ekki um að afrakstur erfiðisins verði til fyrirmyndar og glæsilegt hjálpartæki við að efla og styrkja ferðaþjónustu á svæðinu.

Tengill á nýja vefinn sem er enn í vinnslu er www.birdsiniceland.com.

Svanir á Tungugrafarvogunum haustið 2007 - eitthvað eru þeir að éta sem vex þarna á botninum 
- ljósm. Jón Jónsson

Arnarsetur í undirbúningi í Reykhólahreppi
- 21. sept. 2007

Á dögunum var haldinn fundur á Reykhólum þar sem kynntar voru áætlanir um Arnarsetur í Reykhólahreppi. Þessar hugmyndir sem eru komnar frá Bergsveini og Signýju á Gróustöðum eru mjög áhugaverðar og verkefnið mun efalaust styrkja við uppbyggingu á margvíslegri fugla- og náttúruskoðun á Ströndum og Reykhólahreppi. Um viðamikið verkefni er að ræða og verður spennandi að fylgjast með framvindu þess. Það gefur augaleið að þetta verkefni á góða samleið með klasaverkefninu Arnkatla 2008, rétt eins og Æðarkolluverkefnið sjálft.

Assa hræðir upp rauðbrystinga við Borgarland í Reykhólahreppi á Reykhóladaginn 1. sept. - ljósm. Jón Jónsson

Fuglahræðurnar teknar niður og tekið til í fjörunni
- 15. sept. 2007

Jón og Dagrún tóku sig til einn daginn í september og fóru einn hring um Orrustutanga á gamla Massey Ferguson sem er aðaldráttarvélin á Kirkjubóli. Á sturtuvagninn, sem er jafnvel ennþá ellilegri en vélin týndu þau böns af rusli og tóku fuglahræðurnar um leið niður og settu þær inn í geymslu fyrir veturinn.

Ruslið fjarlægt úr Orrustutanga og fuglahræðurnar teknar í hús fyrir veturinn - ljósm. Jón og Dagrún

Stuðningur við Arnkötlu-verkefnið
- 4. sept. 2007

Sigurður Atlason framkvæmdastjóri Strandagaldurs færði þær gleðifréttir í dag að Vaxtarsamningur hefði styrkt klasann sem stendur að verkefninu Arnkatla 2008 myndarlega eða um 3 milljónir á ári í tvö ár. Ferðaþjónustan á Kirkjubóli er þátttakandi í þessu klasasamstarfi sem snýst meðal annars um að efla og styrkja ferðaþjónustu og að menn séu viðbúnir með markaðsaðgerðir, samstarf og verkefni, þegar nýir möguleikar opnast með nýjum vegi yfir Arnkötludal sem tengir þá saman Reykhólahrepp og Strandabyggð með algjörlega nýjum hætti.

 
Krummi á girðingunni við Sævang - ljósm. Jón Jónsson

Fuglaskoðunarnámskeið á Ísafirði
- 4. sept. 2007

Fyrst í september var haldið námskeið fyrir þá sem vilja bjóða upp á fuglaskoðun á Ísafirði, en vegna anna í ferðaþjónustunni komst enginn frá Kirkjubóli. Þarna var Connie Stevens að kenna og var námskeiðið á vegum Ferðaþjónustu- og menningarklasans innan Vaxtarsamnings Vestfjarða. Námskeiðið var mjög áhugavert og margt sem þar kom fram, en Sigurður Atlason framkvæmdastjóri Strandagaldurs sat námskeiðið og hann og Dórothee Lubecki sem er nú að láta af störfum hjá Atvinnuþróunarfélagi Vestfjarða miðluðu síðan upplýsingum til okkar. 

Fjörufuglar í höfninni á Tálknafirði í byrjun sept. - ljósm. Jón Jónsson

Göngukort um sunnanverðar Strandir og Vestfirði gefið út
- 26. ágúst 2007

Á dögunum afhentu Sævar Pálsson formaður Ferðamálasamtaka Vestfjarða og Björn Samúelsson formaður Ferðamálafélags Reykhóla og Dala núverandi samgönguráðherra Kristjáni Möller ný göngukort sem ná yfir suðurhluta Vestfjarða, Strandir sunnan Hólmavíkur og Dali. Um er að ræða fjögur kort. Það eru Ferðamálasamtök Vestfjarða sem gefa kortin út, en Helgi M. Arngrímsson frá Borgarfirði eystra sá um gerð þeirra.

Ein af þeim leiðum sem merktar eru inn á kortið er Kirkjubólshringurinn sem er merkt gönguleið frá Kirkjubóli eða áningarstaðnum í fjörunni, upp með Kirkjubólsgili upp á Axlir og Hnúka og síðan niður með Hvalvíkurgili niður í fjöru.

Póstkort í pöntun
- 10. ágúst 2007

Búið er að panta fjögur ný póstkort á vegum Æðarkolluverkefnisins á Kirkjubóli. Það er Strandagaldur sem hefur milligöngu um prentunina, en kortin eru prentuð stafrænt í Bandaríkjunum. Á kortunum er æðarkolla, teistur, Kirkjuból og fuglahræður í fjörunni í Orrustutanga. Ætlunin er að nota kortin í markaðssetningu og einnig til að auka úrval korta með myndum af Ströndum sem hafa verið allt of sjaldséð þangað til í sumar.

Fuglafréttir af Ströndum
- 31. júlí 2007

Steingrímsfjörður og Bjarnarfjörður á Ströndum henta að mörgu leyti vel til fuglaskoðunar og fuglalífið í Grímsey á Steingrímsfirði er auðvitað ævintýri líkast. Jón Jónsson hefur farið tvisvar sinnum með Sundhana í Grímsey í sumar að heimsækja lundann og tekið nokkrar skemmtilegar myndir. Fleiri góðar myndir af Strandafuglum eru til í myndasafninu.

Síðasta kollan farin þetta árið
- 18. júlí 2007

Síðasta æðarkollan þetta árið er farin út með ungana sína, hún verpti seinni partinn í júní, þegar flestar hinar voru búnar að unga út eða voru langt komnar með að liggja á.

Það er dálítið af kríu hér á Kirkjubóli þetta árið og varpið virðist hafa tekist ágætlega þó það væri dálítið seint á ferðinni. Sama gildir reyndar með teistuvarpið. Tjaldinum virðist einnig hafa tekist vel upp með varpið og töluvert sést af sandlóu, stelk og spóa.

Er þetta ekki sandlóuhreiður? - ljósm. Dagrún Ósk (17. júní)

Fleiri fuglar í fjörunni - teistuvarpið á Kirkjubóli
- 14. júlí 2007

Það eru auðvitað fleiri fuglar en æðarkollan í fjörunni á Kirkjubóli og einn þeirra sem setur mikinn svip á umhverfið er teistan. Jón og Arnór fóru í fjöruferð á dögunum og skoðuðu teistuvarpið og tóku myndir. Á Kirkjubóli er töluvert teistuvarp, sérstaklega í Langatanga þar sem áningarstaður Vegagerðarinnar er. Þar er líklega eitt stærsta og þéttasta teistuvarp á Ströndum. Sérkennileg hljóð teistunnar vekja jafnan mikla athygli og hún er fallegur fugl. Ungarnir eru nú komnir hjá flestum teistunum, en enn eru þó egg hjá einstaka fuglum.

Teistan verpir í klettaveggjum, rekaviðardrumbahrúgum og stórgrýti. Síðustu árin hafa líka allmargar teistur verpt í þar til gerða varpkassa á Kirkjubóli, en þar er á ferðinni tilraun fuglafræðinga sem fylgjast með varpinu og eru að rannsaka atferli teistunnar og annarra fugla. Hægt er að kíkja í kassana og skoða eggin og ungana.

Teistan er svartfugl, en stofninn er mun minni en annarra svartfugla. Það er auðvelt að þekkja teistuna af hvítum skellum á vængjum og eldrauðum fótum. Vetrarbúningurinn er hvítur og ljósgrár. Nafnið teista er dregið af tísti fuglsins sem er mjög sérkennilegt og líkist helst hátíðnihljóðum. Teistan er ófélagslynd miðað við aðra svartfugla og varpið er mun dreifðara.

Seint í febrúar koma teisturnar upp að landinu og fara um með miklu tísti. Þær velja sér maka og hreiðurstað fyrir lífstíð. Í maí verpir teistan tveimur eggjum og hjónin skipta með sér verkum við útungunina sem tekur 3-6 vikur. Teisturnar ala unga sína á sprettfiski, sem stundum er nefndur teistufiskur, þar til þeir fara úr hreiðri. Þegar ungarnir eru komnir á legg má sjá þá um miðjar nætur að æfa vængjatök. Stór hluti ungfuglanna fer til Grænlands um haustið, en eldri fuglarnir halda sig við Ísland. Minkur og köttur eru verstu óvinir teistunnar. Víða hefur farið illa fyrir teistuvarpi vegna ágengni þeirra.

Háttalag teistunnar er í mörgu frábrugðið öðrum fuglum. Þar á meðal er hægt að nefna hinn svokallaða trönudans. Þá dansar teistan í gleði sinni á sjó eða landi. Þessir dansleikir eru skemmtilegir á að horfa og svo vinsælir að aðrar teistur fljúga langar leiðir til að vera með. Hvað dansinn merkir veit enginn nema teisturnar sjálfar.

Í teistubyggðinni á Langatanga við Kirkjuból - ljósm. Jón Jónsson

Fréttir um æðarkolluverkefnið
- 8. júlí 2007

Fréttir um æðarkolluverkefnið birtust í Bændablaðinu um daginn. Blaðið hefur mikla útbreiðslu og er þaullesið í sveitum landsins, þannig að þessi kynning er svo sannarlega betri en enginn. Einnig var stór grein um verkefnið í Fréttunum til fólksins á dögunum.

Allar kollurnar eru farnar úr Orrustutanga, fyrir utan ein sem liggur ennþá á, beint framan við Sævang.

Arnór fór um æðarvarpið
- 4. júlí 2007

Í dag var rigningarlegt og því fór Arnór í ferð um æðarvarpið til að gá hvort einhverjar kollur væru farnar frá því í gær. Þá væri hægt að ná dúninum þurrum. Tvær kollur í Orrustutanga voru farnar með ungana síðasta sólarhringinn, þannig að nú eru 6 merkt hreiður eftir í tanganum. Það fór svo að rigna seinnipartinn, í fyrsta sinn í langan langan tíma.

Enn finnast fleiri hreiður
- 3. júlí 2007

Farin var eftirlitsferð um Orrustutanga í dag, Jón og Arnór röltu um tangann. Kríurnar eru komnar með unga og orðnar mjög aðgangsharðar. 3 kollur í viðbót voru farnar úr Orrustutanga, þannig að nú eru 8 eftir þar. Eitt hreiðrið hafði reyndar verið yfirgefið, en engir ungar höfðu komið úr eggjunum. Það var ekki í fjörunni, heldur uppi á landi og hafði aldrei verið með neinum dún sem heitið gæti, auk þess sem eggin voru einkennilega hvít miðað við önnur æðaregg.

Kollan við Miðdalsá var farin úr hreiðrinu með ungana, en sú sem er heima við Kirkjuból liggur ennþá á. Matti í Húsavík kom svo með dún úr fjórum hreiðrum sem hann fann upp með Miðdalsánni, þannig að hreiðrin við Miðdalsá hafa verið samtals 9 og svo er 1 heima við Kirkjuból. Þessi hreiður eru utan við æðarskoðunarsvæðið á Orrustutanga.

Þrjú egg í hreiðrinu

Kollan á Innri-Tanga sem fannst nýlega

Ein kolla til viðbótar sest upp?
- 1. júlí 2007

Þann 1. júlí var farið í eftirlitsferð - Jón, Arnór og Dagrún. Fundum nýtt hreiður í fjörunni rétt við fyrsta hreiðrið Kirkjubólsmegin á Orrustutanganum sem kom okkur töluvert á óvart. Rétt við gönguleiðina inn á tangann. Erum eiginlega viss um að það var hér ekki fyrir nokkrum dögum og teljum líklegt að sú kolla hafi verið nýlega sest upp og búin að verpa. Ekki er líklegt að ungarnir hennar verði orðnir stórir í haust. Einnig fann Raggi á Heydalsá 2 hreiður í viðbót sem ekki höfðu verið merkt á íþróttavellinum þegar hann sló völlinn. Aldrei hafði verið leitað almennilega þar. 11 kollur eru nú eftir í Orrustutanga, 1 við Miðdalsá og 1 við Kirkjuból.

Samtals hafa því fundist og verið merkt 39 æðarhreiður í Orrustutanga þetta vorið.

18 kollur enn á hreiðrunum sínum
- 26. júní 2007

Fórum í gær í æðarvarpið, ég, Arnór og Benni. Þaulleituðum að hreiðrum alveg frá Miðdalsá og heim að húsi á Kirkjubóli. Fundum 5 hreiður við Miðdalsána og kollurnar voru farnar úr fjórum þeirra.

Á Innri-Tanga sem er partur af æðarkolluverkefninu fundum við eitt hreiður í viðbót, í grjóti yst á tanganum. Ég er nokkuð viss um að þar var ekki hreiður í fyrstu ferðunum okkar í júníbyrjun. Annað fannst svo á miðjum íþróttavellinum við Sævang. Þannig bættust tvö hreiður við í hópinn þannig að hreiðrin í Orrustutanga og nágrenni þetta árið voru þá 36. Átta hreiður höfðu verið yfirgefin síðustu tvo daga, þannig að ennþá liggja kollur á 16 hreiðrum á tanganum sem hægt er að heimsækja.

Eitt hreiður fundum við svo til viðbótar í stórgrýtinu við vegarkantinn rétt heima við bæ á Kirkjubóli og kollan var á þar. Hún var mjög stygg og hefði aldrei fundist nema af því hún flaug af þegar við löbbuðum framhjá.

Alls virðast þá hafa verið 42 æðarhreiður á Kirkjubóli þetta vorið, nema að fleiri eigi eftir að finnast, en leiðin út í Hvalvíkurgil hefur ekki verið könnuð ítarlega. Þar hafa ekki verið æðarkollur síðustu árin. Og í gær lágu ennþá 18 þeirra á hreiðrum sínum og hafa því varla verpt fyrr en um mánaðarmótin maí-júní.

Arnór og Benni sýndu góða takta við að tína dúninn.

Mikill dúnn hjá þessari kollu

Það virðist miklu auðveldara að hreinsa dúninn hjá þeim kollum sem verpa í grasinu

Kollan sem enn hefur ekki yfirgefið hreiðrið við Miðdalsá lætur fara vel um sig í sólinni

Dúnninn við Miðdalsá hirtur

Arnór og Benedikt vinur hans með dún úr einu hreiðri. Grímsey í baksýn.

Æðarkollur á sundi með ungana
 

Margir ungar komnir á flot
- 24. júní 2007

Í dag fóru Arnór og Vilhjálmur Jakob í eftirlitsferð um varpið enda var dálítið rigningarlegt um miðjan daginn. Kollurnar voru farnar úr tveimur hreiðrum til viðbótar þannig að nú liggja 22 kollur ennþá á eggjum. Ungunum í víkunum hefur fjölgað umtalsvert og á einum stað mátti sjá kollu sem var að leiða ungana sína út í sjó úr hreiðrinu.

Kollan leiðir ungana niður að sjó - ljósm. Pétur Jónsson

Unginn kominn á flot í fyrsta skipti á lífsleiðinni - ljósm. Pétur Jónsson

Krían er búin að verpa og koma sér fyrir á grasbalanum og í fjörunni innan við Innri-Tanga

Töluvert um mannaferðir
- 22. júní 2007

Kíktum á æðarvarpið í Orrustutanga aftur í gærkvöld, eftir að við Ester komum heim eftir kvöldverð sem teygðist töluvert úr á Café Riis. Maturinn þar var frábær og þjónustan fín. Í tanganum voru líka íslenskir ferðamenn sem voru í gistingu á Kirkjubóli á kvöldgöngu og höfðu gaman af þangað til sólin hvarf á bak við ský. Fjórar kollur í viðbót voru farnar úr hreiðrunum þannig að nú eru 24 kollur eftir.

Erlendir ferðamenn stoppa lengst
- 20. júní 2007

Fórum um æðarvarpið í Orustutanga í gær til að sjá hvað væri þar um að vera. Kollurnar eru orðnar mun gæfari en í vor, enda hafa verið töluverðar mannaferðir um tangann eftir að hann var kynntur sem fuglaskoðunartangi þar sem hægt væri að rölta um dálítið æðarvarp. Útlendingarnir stoppa lengst, eru sumir yfir klukkutíma þarna að rölta um og sitja kyrrir langtímum saman og horfa. Finnst þetta frábært. Íslendingarnir eru vanari svona náttúrufyrirbærum, en fara þarna ef veðrið er gott og það er nú búið að vera aldeilis ágætt í júní.

Alls höfum við merkt 34 hreiður í tanganum í vor með flöggum. Í gær voru kollurnar komnar út á sjó með ungana úr 5 hreiðrum og 1 hreiðri hafði verið spillt af rolluskömmum, enda var það fremur óheppilega staðsett í kindagötunni. Það þarf að vera forgangsverkefni að girða tangann almennilega af næsta vor, því ekkert bólar á girðingu ofan við veginn sem vonir stóðu til að Vegagerðin og sveitarstjórn Strandabyggðar komi upp og lýsi svæðið við veginn og neðan hans fjárlaust.

Æðarfuglinn er svona 25-28 daga að unga út, þannig að með því að fylgjast með hvenær hreiðrin eru yfirgefin má sjá nokkurn veginn hvenær þeir hafa orpið, sem var óvenju seint í vor.  

Dagur hinna villtu blóma í Orrustutanga
- 17. júní 2007

Í dag stóðu Flóruvinir að Degi hinna villtu blóma um allt Ísland og á Norðurlöndunum. Sauðfjársetur á Ströndum hefur staðið að þessum viðburði hér á Ströndum undanfarin ár og engin undantekning var gerð á því þeta árið. Það var Matthías Lýðsson og Hafdís Sturlaugsdóttir sem sáu um leiðsögn í gönguferðinni sem var nú farin um Orrustutangann við Sævang og gróðurinn í fjörunni og við á grasbölunum umhverfis æðarkollurnar skoðaður. Mæting var með dræmara móti.

Krakkarnir á Kirkjubóli mættu allir og skemmtu sér einstaklega vel í gönguferðinni og fræddust helling um leið. Dagrún og Arnór tóku jafnframt myndir af flestöllum þeim blómum sem þrífast í tanganum og gerðu skrá yfir þau sem unnið verður úr við fyrsta tækifæri. Eftir ferðina var síðan sest inn í Sævang þar sem gómsætt kaffihlaðborð beið göngugarpanna.

Krakkarnir á Kirkjubóli með leiðsögumönnunum - ljósm. Arnar S. Jónsson

Hreiðrin orðin 32 og ferðamennirnir margfalt fleiri
- 14. júní 2007

Í gær var rölt um æðarvarpið, bæði fullorðnir og börn, þegar dagur var kominn að kveldi og kyrlátt í byggðum lands. Hreiðrin eru orðin 32 og öll merkt. Í dag fundust svo tvö í viðbót sem voru ekki hafa fundist í fyrri yfirferðum, annað á íþróttavellinum, en eftir er að merkja þau. Verkefnið virðist vekja gríðarlega lukku meðal fjölmargra Austurríkismanna, svipað margra Hollendinga og Svisslendinga, örlítið færri Þjóðverja, fáeinna Ítala, tveggja Bandaríkjamanna og auðvitað líka þeirra Íslendinga sem byrjaðir eru að ferðast um landið.

Unnið að skiltagerð fyrir Orrustutanga, Sævang og áningarstað við Kirkjuból
- 12. júní 2007

Þessa dagana unnið að gerð nokkurra upplýsingaskilta um svæðið, fjöruna og fuglalífið í samvinnu Sauðfjárseturs á Ströndum sem starfrækt er í Sævangi og Ferðaþjónustunnar á Kirkjubóli. Stefnan er að þau skilti verði sett upp í sumar, en þetta verkefni er styrkt af Pokasjóði og Umhverfissjóði.

Unnið að merkingum þegar komið er fram yfir miðnætti - kvöldsólin komin bak við ský. Jón og Arnór á Kirkjubóli og Agnes fylgist með. Dagrún er með myndavélina.

Tvö hreiður til viðbótar
- 9. júní 2007

Í gær kíktum við á æðarvarpið í Orustutanga og fundum tvö hreiður í viðbót. Þá eru hreiðrin orðin 28 í allt. Veltum líka við öðru fótboltamarkinu á Sævangsvellinum, en náðum ekki að roga hinu upp úr fjörunni, þrátt fyrir að fá dygga aðstoð frá ítölsku pari sem var á rómantískri kvöldgöngu. Reikna með að einhver dráttarvélareigandinn verði kallaður til á næstu dögum.

Eftirlitsferð um Orrustutangann
- 7. júní 2007

Í gær var farin eftirlitsferð um varpið og merkt ný hreiður og eru hreiðrin í tanganum nú 26 talsins, en varptíminn dreifist nokkuð hjá æðarfuglinum. Fyrstu ungarnir eru þegar komnir á flot, en sumar kollurnar liggja ennþá á eggjum seinnipartinn í júní og byrjun júlí miðað við þennan varptíma.

Hreiðrin eru merkt með gulum flöggum - ljósm. Sögusmiðjan

Frétt á strandir.is og viðtal við Svæðisútvarp Vestfjarða
- 7. júní 2007

Eftir að fréttir birtust af verkefninu á strandir.is og viðtali um það við Jón bónda á Kirkjubóli var útvarpað í Svæðisútvarpi Vestfjarða í framhaldi af þeim fréttum hefur heimsóknum ferðamanna í tangann stórfjölgað. Þangað koma margir sem gista á Kirkjubóli og einnig gestir Sauðfjársetursins og nú ennþá fleiri. Einnig vísar Upplýsingamiðstöðin á Hólmavík öllum þeim sem áhugasamir eru um fuglaskoðun á Orrustutanga og sumir eru meira en klukkutíma að rölta um tangann, taka myndir. Fuglinn er að verða mjög gæfur.
 

Búið að koma upp fuglahræðum og flöggum
- 5. júní 2007

Nú er búið að setja upp nokkrar fuglahræður sem vakta varpið og hæna fuglana að. Eins er búið að merkja æðarhreiðrin sjálf með litlum flöggum til að minni líkur séu á að áhugasamir fuglaskoðendur fæli fuglinn af hreiðrum eða stigið sé á þau. Yfirleitt er fuglinn gæfur og fer ekki af hreiðri þótt menn standi í metersfjarlægð.

Sjö fuglahræður hafa verið reistar í tanganum og hafa allar fengið nöfn. Hér má sjá Rasmus litla, Agnesi, Dóru og Dagrúnu. Tvær þeirra eru reyndar raunverulegar manneskjur.

Rasmus hefur vakandi auga með ferðum tófunnar, Kirkjuskerið og Selströndin við norðanverðan Steingrímsfjörð í baksýn.

Fuglahræðan Abel fylgist hins vegar með mannaferðum.

Ófeigur gamli hefur staðið þarna í nokkur ár og er orðinn buxnalaus.

Fuglahræðan Lofthæna og börnin að huga að æðarvarpinu í baksýn. - Ljósm. Sögusmiðjan

Vefsíðugerðin
- 1. júní 2007

Allir almennilegir furðufuglar hafa sína eigin heimasíðu og er æðarfuglinn á Orrustutanga þar engin undantekning. Til að koma síðunni upp ræddi Ester Sigfúsdóttir gistihússtjóri á Kirkjubóli alvarlega við vefsmiðinn og galdrakarlinn Jón Jónsson sem á og rekur fyrirtækið Sögusmiðjuna. 
 

Styrkur úr Pokasjóði
12. maí 2007

Nokkur verkefni á Ströndum fengu styrki úr Pokasjóði við úthlutun á fimmtudaginn var. Einn styrkþeginn var Sauðfjársetur á Ströndum sem fékk 300 þúsund til að setja upp upplýsinga- og fræðsluskilti við Sævang. Sá styrkur verður að hluta notaður til að gera skilti fyrir æðarkolluverkefnið og fleiri skilti tengd fjörunni.

Arnar S. Jónsson framkvæmdastjóri Sauðfjárseturs á Ströndum tekur við styrk til merkinga við Sævang. Það er Höskuldur Jónsson sem afhendir styrkinn. - ljósm. Sögusmiðjan.

Tiltekt í tanganum og og á fjörusvæðinu
- páskarnir 2007

Mikil tiltekt fór fram á fjörusvæðinu á Kirkjubóli nú um páskana og var safnað feykilegu magni af plasti og margvíslegu öðru drasli. Einn tölvuskjá hefur rekið í vetur og alls konar netadræsur og snæri og kaðlar. Þetta fór allt í ruslið og meira til, en samtals var tekið til í fjörunni í 4 daga um páskana og voru á bilinu 3-5 að störfum hverju sinni, börn og fullorðnir. Tiltektin náði allt frá Hvalvíkurgili að Miðdalsá.

Styrkur úr Umhverfissjóði Ferðamálastofu
- 12. mars 2007

Búið er að úthluta styrkjum úr Umhverfissjóði Ferðamálastofu og kom nokkuð af styrkjum til umhverfismála til verkefna á Ströndum. Þar á meðal er styrkur upp á 200 þúsund í æðarkolluverkefnið í Orrustutanga við Kirkjuból í Steingrímsfirði og er nú ljóst að hafist verður handa við það af fullum krafti í sumar, tekið til og settar upp fuglahræður, gerð upplýsingaskilti og vefsíða um æðarkolluverkefnið.

Hugmyndin og verkefnið
- 20. október 2006

Æðarkolluverkefnið er samvinnuverkefni Ferðaþjónustunnar á Kirkjubóli og Sauðfjárseturs á Ströndum. Það snýst um að ferðamenn geti komist í tæri við æðarfuglinn sem verpir víða á Ströndum, enda er dúntekja víða mikilvæg hlunnindi þar.

Á ferðaþjónustubænum Kirkjubóli verpa nokkrar kollur, kannski um það bil 30 fuglar árlega, flestir í Kirkjuskerinu, Orrustutanga og Innri-Tanga. Nú er hugmyndin að gefa áhugasömum færi á að fylgjast með æðarvarpinu á Kirkjubóli, rölta um það og skoða.

Í verkefninu verður fylgst vandlega með æðarvarpinu á Kirkjubóli, fjaran hreinsuð, settar upp fuglahræður, æðarhreiðrin merkt og fylgst með þeim og öðrum hreiðrum á svæðinu. Auk þess verða settar upp ýmsar upplýsingar um æðarfuglinn bæði í fjörunni og á sýningu Sauðfjársetursins og jafnframt á vefsvæði verkefnisins.

Það eru börnin á Kirkjubóli, Dagrún Ósk, Arnór, Sigfús Snævar og Jón Valur sem bera hita og þunga af verkefninu og fá þann dún sem til fellur og þau týna að launum. 

Myndir frá árunum 2001-2006